Acoustical en
Triotrack, door Max Ramali
Het gesprek verliep zeer prettig in het nieuwe kantoor van Meindert Don, gevestigd in een statig pand aan de Hilversumse Insulindelaan.
+
=
ACOUSTICAL HANDELMAATSCHAPPIJ N.V.
Opgericht door Adolf ("Dolf") Frerik Don (1907-1987).
Meindert: "Mijn vader richtte in 1952/53 de Acoustical Handelmaatschappij N.V. op, gevestigd aan Amstel nr. 252 in Amsterdam.
Hij was volgens velen een man met humor, maar kon ook streng zijn. Opgeleid bij Radio Holland, heeft hij 6 jaar als radiotelegrafist op de wilde vaart gezeten. Veel in de "Oost".
Eenmaal terug aan de wal werkte hij een tijd bij Siemens in de verkoop van bioscoopapparatuur. Daarna kwam hij bij Ronette Piézo Electrische Industrie terecht in de Kempenaerstraat 51 in Amsterdam. Deze leverde hun beroemde elementen o.a. aan de SRT fabrieken (Skandinavisk Radio & Television) in Denemarken voor in hun platenspelers.
|
|
Hij begon dus in 1953, als eerste, SRT grammofoondekken te importeren, en bleef dat doen tot het einde in 1974. SRT is in dat jaar opgekocht door B&O. De naam Triotrack is overigens afgeleid van de in 1953 gangbare 3 snelheden. Toen later de 16 2/3 snelheid erbij kwam, bleef de naam gehandhaafd. Overigens alleen in Nederland heette het Triotrack. In Denemarken gewoon SRT. Saillant detail: de beide directeuren van SRT en B&O waren zéér goed met elkaar bevriend.
|
|
|
Men leverde ook in grote aantallen de spelers en versterkers voor de zgn. "discobars" in de platenwinkels. De bekende witte en zwarte steeltelefoons daarvoor waren van
Beyer. Alle versterkers werden door Acoustical zelf gemaakt.
In 1963 werden de activiteiten van Jobo in Amsterdam overgenomen. Dit door Joop de Boer opgerichte merk maakte al enige jaren grammofoons. Ook had men daar de fraaie "All Balance Arm" ontwikkeld. Jan: "Zelfs als je de speler schuin zette, speelde hij nog gewoon door! Momenteel gebruiken ze bij de NOB nog steeds dezelfde arm in de lange uitvoering.
Rond 1980 (weet niet meer exact wanneer) hadden ze nieuwe toonkoppen nodig. Die hebben we toen nog speciaal laten maken. Kostte nog veel moeite, maar het is wel gelukt!"
Rond 1960/61 ontwikkelde SRT de armliftjes. Acoustical plaatste ze ook in honderden oudere typen. Jan: "Er was echter een probleem bij deze armen. Die hadden een contra-gewicht voor de naalddruk. Dat liftmechaniek paste daarin niet goed. Dus moest het gewicht eruit worden gehaald."
Triotrack Companion uit 1960 met armliftje
De ontwikkeling/ontwerp afdeling bestond uit twee man: Liem en één assistent. Zij ontwierpen de versterkers en platenspelercombinatie's. De trafo's werden gemaakt door Voorn, in Loenen op de Veluwe. De koffers werden betrokken van de fa. Storm in Tilburg. Deze leverde ook de koffers aan Tempofoon
Andere namen van medewerkers zijn o.a Koppenol, Willem Pon van de expeditie, Wouters van het magazijn, Willem Jaanus, Jan Griesdoorn, Nol de Groot, Hempenius en Ab de Groot. Jan: "Ab was de monteur van de mechanische reparaties. De motorlagers van sinterbrons kookte hij in een speciale olie. Smeermiddelen waren dan niet meer nodig. Dit was de gebruikelijke procedure voor zelfsmerende lagers".
Van Jobo kwamen o.a. over Cor Ris, Wim van den Hurk en Slingerland.
In 1961 kwam er ook in Den Haag een showroom, en wel in de Zoutmanstraat 72. Later werd de showroom overgeplaatst naar de Veenkade.
|
|
|
In eigen beheer werden ook de befaamde Acoustical grammofoons gemaakt o.a. de 2800 (eerst door Jobo) en later de 3100. Deze waren voorzien van een fraaie glazen kap en een
Papst Aussenlaufer motor. Deze was zeer stabiel, maar eigenlijk te zwaar uitgevoerd voor het werk. Het gevolg was dat er veel bijgeluiden waren. Vering, rubber demping etc. waren nodig om vooral de 50 Hz component te onderdrukken. Jan: "Maar dan liep ie ook als een speer".
Acoustical heeft in zijn bestaan vele merken gevoerd. Soms als sub-supplier. Als een merk niet in de distributie
paste werd er weer afscheid van genomen. De merken die o.a. werden gevoerd
zijn Scandyna, eind jaren 50 begin 60 Murphy Radio met in sommige meubels een Garrard platenspeler, Wigo, Janzen, Cambridge, JBL, Acos, Beyer, Sennheiser, Quad, Ronette, eind jaren 70 korte tijd Lesa, Samsung en Goldstar.
Verder was men één van de grootste leveranciers van saffieren en diamanten voor pick-up elementen.
Vanaf eind jaren 90 werden de luidsprekers van Qadral met groot succes op de Nederlandse markt verkocht.
|
|
|
In 1963 verhuisde Acoustical naar de Koninginneweg 54 in Kortenhoef. De showroom bleef in Amsterdam aan de James Wattstraat 68 (de kantoren waren gevestigd op 60 en 62), tegenover het Amstelstation. In 1989 verhuisde het hele bedrijf naar Hilversum.
In 1974 stopte men met alle productie activiteiten, en werd men enkel handelmaatschappij. Meindert: "Zelf produceren werd volgens mijn vader allemaal veel te arbeidsintensief".
Acoustical ging zich meer concentreren op de verkoop van B&O. Aangezien dit befaamde merk steeds populairder werd, en de verkoop explosief toenam, heeft men rond 1974 Bang & Olufsen Nederland opgericht. Men was hiervan importeur van 1961 tot 2003. Nu regelt B&O de import zelfstandig.
|
|
|
Ook was men tot vorig jaar leverancier van Onkyo geluidsapparatuur. Dit is een Japans bedrijf dat zich uitsluitend op hifi apparatuur toelegt en in Nederland de laatste jaren vooral in Home Theater een zeer sterk merk is geworden.
Export van Triotrack's was er nauwelijks. De enige export was meestal naar Nederlanders die in het buitenland woonden. Het Centraal Missiecommissariaat kocht voor dat doel apparatuur bij Acoustical.
Het huidige Acoustical heeft vrijwel niets meer gemeen met het bedrijf wat Dolf Don in 1953 heeft opgericht.
Jan is inmiddels met pensioen. Met Triotrack heeft hij niets meer. Zijn passie is het bouwen van
stoommachines, ketels en pompen. Meindert zit nu o.a. in de telecombusiness.
Max Ramali
Zo ziet de James Wattstraat 68 in Amsterdam er
tegenwoordig uit. Hier was de Acoustical showroom gevestigd
James Wattstraat 70-60 in 2007. Het kantoor was op nr.
60 rechts op de hoek, daarnaast op 62 was de productieafdeling.
